Evet, toplum olarak iletişimsiz bir toplum olduğumuzu kabullenmek ile işe başlayıp iletişim problemimizin önündeki engelleri birlikte kaldırabiliriz.
İletişim problemlerimizin önündeki en büyük engellerden birisi ise; toplumsal önyargılarımızdır. Peki sürekli kullanmış olduğumuz bu ”önyargı” nedir?
Önyargı: Bireyde öteki bireylere, öteki toplumsal kümelere, öteki gruplara karşı sevgi ya da düşmanlık duygusu uyanmasına yol açan, koşullanmış bir duygusal durumu yansıtan sığ bir inançtır.
Genellikle biz bireyler, diğer kişilere. gruplara veya farklı kültürlere karşı olumsuz düşüncelerimiz dahilinde bir yargıda bulunuruz. Bu olumsuz tutum ve yargılarımız ise bizim iletişim önümüzdeki en büyük engelimizdir. Peki bu iletişim engelini kaldırmak için neler yapmalıyız? İsterseniz bunu kısa bir hikaye ile özetleyelim ve sorumuza birlikte cevap bulmaya çalışalım.
”Uzaklarda bir köyde, kocası, çocuğu doğmadan ölmüş, tek başına yaşayan hamile bir kadın vardı. Kadın, kendisine arkadaş olması için dağda yaralı olarak bulduğu bir gelinciği evinde beslemeye başladı.
Gelincik kadının yanından bir an bile ayrılmazdı. Her ne kadar vahşi bir hayvan olsa da, oldukça uysallaşmıştı. Gelincik kadını çok sevmişti.
Birkaç ay sonra, kadının çocuğu doğdu. Tek başına tüm zorluklara göğüs germek ve yavrusuna bakmak oldukça zordu.
Günler geçti. Kadın bir gün birkaç dakikalığına da olsa evden ayrılmak ve yavrusunu evde bırakmak zorunda kaldı. Gelincikle bebek evde yalnız kalmışlardı. Kadın, gelincik bebeğine zarar verir mi diye, aslında endişeliydi? Ama mecburdu. Aradan biraz zaman geçti ve anne eve geldi. Gelinciği ve kanlı ağzını gördü! Anne çıldırmışçasına gelinciğe saldırdı ve oracıkta öldürdü hayvanı. Tam o sırada içerdeki odadan bir bebek sesi duyuldu. Anne odaya yöneldi?. Ve odada beşiği, beşiğin içindeki bebeği ve bebeğin yanında duran parçalanmış yılanı gördü. (Ken Blachard)”
Yukarıda anlatılan hikayemizde olduğu gibi bizler de hayatımızın bir çok evresinde, bu şekilde bir çok kez önyargılarımızın kurbanı olmuş ve önyargılı tutumlarımızın pişmanlığını yaşıyoruzdur.
Önyargılarımızdan kurtulmamız için: Duyduklarımızdan ziyade; yaşayıp gördüklerimize, araştırmalarımıza göre kişiler veya gruplar hakkında fikir sahibi olup yargıda bulunmamız gerekir. Aslında iletişimimizi oluruna bırakıp temkinli bir şekilde ilerletmemizde fayda var.
Kısacası kişilere, gruplara veya kültürlere tarafsız bakabilmemiz yani sosyolojik bakış açısını kazanabilmemiz bizim için önemlidir. Eğer bu bakış açısını kazanabilirsek; güvensiz toplum olma özelliğinden güvenilir bir topluma doğru evrilebiliriz.

Hasan ODABAŞOĞLU
Eğitimci/Sosyolog